Aan een nieuw stuk beginnen wat er moeilijk uitziet, kan een flinke uitdaging zijn. Je helpt jezelf door er eerst even rustig de tijd voor te nemen om te kijken wat er allemaal in gebeurt. Want hoe meer je erover weet voordat je gaat spelen, hoe beter het spelen gaat!

 

Deze week gaf ik les aan een jongen van 8 jaar. Hij is altijd heel enthousiast en doet goed zijn best. Nadat hij de liedjes had laten horen die hij geoefend had, gingen we kijken naar het volgende liedje in het boek. Dat zag er best moeilijk uit!

 

Nadat we hadden gekeken hoe hij zijn handen moest neerzetten en welke noten er in het stukje voorkomen, ging hij het proberen te spelen. Dat was een hele klus, maar hij kwam er wel doorheen. Hij eindigde met een diepe zucht!

 

“Wat valt je op in dit liedje?” vroeg ik hem. Ik zag hem aandachtig naar zijn boek kijken, en na een stilte zij hij: “Nou… er is eigenlijk wel veel hetzelfde. Regel 1 en 2 beginnen hetzelfde en regel 3 en 4 zijn hetzelfde als regel 1 en 2, alleen komen er noten bij in de rechterhand!”

 

Slimme knul! Hij sloeg de spijker op zijn kop!

 

Ik: “Wil je het nog een keer spelen?”

 

Hij, met een zucht: “Nou eigenlijk niet…”

 

Het valt ook niet mee om je zo in te spannen als je net thuis bent van een drukke dag op school. Daar heb ik alle begrip voor en ik zal nooit veel aandringen. Iedereen mag zijn/haar eigen grenzen aangeven en die respecteer ik. Maar ik wil wel altijd graag weten wat er op zo’n moment in die leerling omgaat.

 

Ik: “Oké…, waarom wil je dat niet?”

Hij: “Nou, het is best moeilijk!”

Ik: “Ja, toen je het net speelde, vond je het best moeilijk. Nu weet je wel veel beter dan daarnet hoe het liedje gaat. Of denk je van niet?”

 

Ineens veranderde zijn gezicht van moedeloos naar enthousiast, en zei hij vrolijk: “Ja, dat is zo! Ik ga het nog een keer proberen!” En gelijk begon hij weer te spelen.

Deze keer ging het zeker 2 tot 3 keer zo snel, en maakt hij veel minder vergissingen. Eigenlijk vond hij het toch niet zo’n moeilijk liedje. Het ging hem zelfs zo goed af, dat we er nog een nieuw liedje bij hebben gedaan om te oefenen. Bij dat 2e nieuwe liedje had hij het slim bekeken.

 

Hij: “Oh, ik zie het al: de regels eindigen precies hetzelfde! En het begin van de 1e en de 2e regel zijn eigenlijk hetzelfde, maar dan achterstevoren!”

 

Prachtig, daar word ik vrolijk van!!

 

 

Januari is al bijna op de helft. Had jij ook goede voornemens om dit jaar echt dagelijks te gaan studeren op je instrument? Deze tips helpen je om het ook echt vol te blijven houden! 

 

Viool 1 rechtenvrij

 

 

Tip 1: gebruik je kalender

Heb je een mooie gloednieuwe kalender? Hang hem op een goed zichtbare plek. Iedere dag waarop je minimaal 20 minuten hebt geoefend, markeer je met een rood kruis: lekker opvallend! Zo word je steeds aan je goede voornemen herinnerd. Maak er een wedstrijdje met jezelf van om zoveel mogelijk kruisjes achter elkaar te verzamelen.
Heb je nog geen kalender? Zorg dan dat je er 1 in je bezit krijgt, want het werkt echt! 

Tip 2: maak er een gewoonte van

Iedere dag oefenen op het zelfde moment van de dag zorgt ervoor dat het een gewoonte wordt. Niet hoeven verzinnen wanneer je gaat studeren zorgt ervoor dat het je minder moeite kost om het daadwerkelijk te gaan doen. Net als tandenpoetsen voor je naar bed gaat, daar denk je niet over na, dat hoort er gewoon bij. Zet een herinnering in je telefoon, of schrijf het duidelijk in je agenda wanneer je gaat studeren. Dan kan je het niet vergeten!

Tip 3: niet “of” maar “wat” !

Blokkeer heel bewust de vraag of je wel zin hebt om te studeren. Zodra je merkt dat je die kant op gaat denken, verander de vraag dan in: wat zal ik gaan studeren?
Wanneer je te moe bent of je niet lekker in je vel zit, ga dan geen hoge eisen aan jezelf stellen en aan een moeilijk nieuw stuk beginnen. Maar… ga wel muziek maken! Kies iets waar je vrolijk van wordt of waar je je echt in uit kan leven. En daarna een rood kruis tekenen op je kalender!

Tip 4: maak muziek omdat je er beter van wordt in alles!

Talloze onderzoeken hebben uitgewezen dat muziek maken heel goed voor je is. Je hersenen worden op een enorme manier gestimuleerd, waardoor ook andere taken je gemakkelijker afgaan. Bovendien helpt het de stresshormonen in je lichaam te verminderen. Veel stress zorgt ervoor dat je vatbaarder bent voor allerlei virussen. Muziek maken helpt je dus ook een betere weerstand op te bouwen.

Tip 5: tijd of prioriteit

“Geen tijd om te studeren”, is ongetwijfeld het meest gehoorde excuus. Bijna niemand heeft tijd teveel, vrijwel iedereen heeft tijd te weinig. Realiseer je, wanneer je op het punt staat om dat excuus te gebruiken, dat je altijd tijd kan maken voor iets wat prioriteit heeft. Geen tijd hebben om te studeren betekent dus eigenlijk dat je het niet belangrijk genoeg vindt om er tijd voor te maken! Wanneer je fit en ontspannen bent gaat alles wat je moet doen veel sneller en beter. Tussen je taken/werk/huiswerk door gaan studeren helpt je weer om je op te laden en daarna beter te presteren. Help jezelf en geef studeren prioriteit!

Heb jij nog een goede tip om elke dag studeren beter vol te houden? Reageer dan op deze blog! Ik ben benieuwd naar jouw ervaringen!

Nog meer over dit onderwerp kun je lezen in mijn blog:  

http://muziekstudio-legato.nl/geen-tijd-om-te-studeren-met-deze-tips-gaat-het-wel-lukken/

Veel studeerplezier!

 

tips om te lerenLesgeven is een boeiend vak! Hoewel veel dingen voorspelbaar zijn doordat leerlingen vaak dezelfde zaken moeilijk vinden, is het ook steeds weer vol verrassingen. Mensen vragen wel eens aan mij of het niet saai is om alles 100 keer uit te moeten leggen. Dat vind ik niet!

 

Iedereen is anders

Ik pas mijn manier van uitleggen zoveel mogelijk aan, aan degene die ik voor me heb. Want iedereen leert anders. En dan heb ik het niet alleen over het verschil tussen kinderen, tieners en volwassenen. Het heeft ook heel veel met je karakter te maken, met je inzicht, ervaring, aanleg. Iedereen reageert ook weer anders. Dat zorgt ervoor dat ik elke keer weer een andere ervaring heb bij het uitleggen, ook al heb ik hetzelfde onderwerp al wel 1000 keer eerder uitgelegd.

Resultaat

Deze week had ik een leerling op les, die bezig was met een bluesschema. Ze had moeite met de plekjes waar ze een zwarte toets moest spelen. Hoewel het al wel beter ging dan vorige week, had ze te veel tijd nodig om naar de zwarte toets te komen. Ik liet haar zien dat ze dat op kan lossen door haar hele hand wat meer naar voren te plaatsen, zodat haar vingers op de witte toetsen, tussen de zwarte terecht kwamen. Daardoor hoefde ze niet steeds heen en weer te schuiven om de zwarte toetsen te kunnen spelen. Dat scheelt tijd en daardoor lukte het wel om vloeiend door te spelen.

Een week eerder

Ze was aangenaam verrast, maar ook verbaasd: ”Dat heb je vorige week ook uitgelegd, maar toen lukte het niet! Wat raar!”
Ja, dat had ik inderdaad gedaan. En inderdaad lukte het toen niet, en nu wel. Is dat raar?

Voorwaarden

Zo raar is dat helemaal niet. Om iets nieuws te kunnen leren moet er genoeg ruimte in je hoofd voor zijn, en je moet eraan toe zijn om het te leren. Als er niet aan die 2 voorwaarden voldaan wordt, gaat het gewoon nog niet lukken.

Te moeilijk

Als iets nog te moeilijk voor je is, kan iemand het nog zo vaak voordoen en uitleggen, maar dan gaat het je toch niet lukken. Voordat je kan leren touwtje springen, zal je eerst moeten kunnen lopen, je evenwicht bewaren en springen zonder touw. Als je nog niet kan lopen, ga je het nog niet voor elkaar krijgen om touwtje te springen, hoe goed iemand anders het ook aan je uitlegt en voordoet. Je zal dan eerst de stappen ervoor moeten doorlopen, er naartoe moeten werken, voordat je het kunt leren. Dat geldt ook voor muziek maken.

Ruimte in je hoofd

Het kan ook zijn dat het niet lukt omdat er niet genoeg ruimte in je hoofd is. Dat is natuurlijk niet letterlijk zo, maar zo noem ik het maar even. Dit kan bijvoorbeeld zijn omdat je te moe bent, te veel gestrest, je niet zo lekker bent, er te veel afleiding is. Maar het kan ook heel goed zijn dat je nog zoveel moeite hebt met het spelen van de juiste noten, dat je geen ruimte meer over hebt om aan iets anders te denken of om op iets anders te letten. Of een combinatie van dit alles…

Onvoorspelbaar

Wat er bij deze leerling precies aan de hand was, blijft gissen. Waarschijnlijk was het wel een combinatie van meerdere factoren. Maar je ziet, het blijft dus altijd onvoorspelbaar wat het resultaat is als ik iets uitleg. Het blijft spannend hoe een leerling erop reageert!

Volhouden

Je ziet hieraan dus ook: Wat je de ene keer niet lukt, kan je de volgende keer wel lukken. Doe daarom net als ik: Geef nooit op! Volhouden en doorgaan is de enige manier om verder te komen. Soms, als de sprong te groot voor je is, moet je nog een paar tussenstappen zetten, en heb je nog wat tijd nodig om te groeien. Maar als je volhoudt, kom je er wel!

Toetsen herkennenEen tijdje geleden kreeg ik een e-mail van Herman uit Brugge; een trouwe lezer van mijn blogs. Hij stuurde een link naar een artikel dat is geschreven door Tara Geartner, met de opmerking dat er veel wetenswaardigheden in staan. Herman had helemaal gelijk! Tara is Neurowetenschapper en heeft muziek gestudeerd. Ze geeft les in piano, dwarsfluit en muziektheorie en schrijft en geeft lezingen. Ik ken haar verder niet, maar ze lijkt precies dezelfde dingen belangrijk te vinden als ik en ik zou haar graag eens ontmoeten!

 

 

Vertaling

Dat zal waarschijnlijk niet gebeuren, want wat ik eruit opmaak werkt ze in British Columbia, Canada. Beetje ver weg… Dus ik zal het voorlopig moeten doen met wat ze geschreven heeft. Gelukkig is dat ook heel interessant! Het is in het Engels geschreven en hier en daar wat lastig te lezen, gaf Herman aan. Als je daar niet tegenop ziet, wil je wellicht zelf haar artikel lezen. De link ernaar staat onderaan deze blog. Omdat niet iedereen daar zin in heeft, hier een vrije vertaling met zo min mogelijk technische termen ;).

 

Moeilijk!

Zij begint het artikel met het verhaal dat zij, aan haar leerlingen die worstelen met pianostukjes, vertelt dat pianospelen heel moeilijk is! (Degene die les van mij hebben, weten dat ik het daar helemaal mee eens ben. Dat zeg ik zeker 20 keer in de week tegen leerlingen!). Door piano te leren spelen ben je namelijk bezig om je hersenen te veranderen. Dat is niet niks!

 

Is dat niet een beetje overdreven? Hoeveel verandert muziek studeren nu echt je brein?

Daar zijn wetenschappelijke studies naar gedaan. Die studies gaven aan dat muziek studeren ervoor zorgt dat je hersenen in bepaalde gebieden groter worden en meer onderlinge verbindingen krijgen. Deze studies zijn globaal genomen onder te verdelen in 2 soorten:
1) Door de hersenen van niet muzikanten te vergelijken met die van muzikanten
2) Door muzieklessen te geven aan kinderen en te bekijken hoe de hersenstructuren veranderen.

 

Probleem

Beide manieren van bestuderen hebben hetzelfde probleem: je kunt niet weten wat precies veroorzaakt is door het studeren en wat door genetische aanleg is bepaald. Misschien hebben degenen waar de hersenen veel van veranderen/groeien wel een natuurlijke aanleg voor muziek. En is dat de reden dat ze doorgaan met muzieklessen en uiteindelijk musicus worden. Dan zou de hersenstructuur juist ervoor gezorgd hebben dat diegene muziek ging studeren, in plaats van andersom.

Voor de beste studie zou je 1 persoon muziek moeten laten studeren en daarvan de hersenen onderzoeken. En je zou diezelfde persoon zonder dat hij muziek studeert moeten onderzoeken. Helaas… om dat voor elkaar te krijgen moet je kunnen toveren!

 

Tweelingen

De op 1 na beste manier om het te onderzoeken, is met identieke tweelingen. Dat hebben Örjan de Manzano en Fredrik Ullén in Zweden gedaan met 9 tweelingen. Alle tweelingen begonnen met piano studeren, maar na korte tijd haakte 1 van de twee af. Degene die doorging, studeerde 4000 uur muziek meer dan degene die gestopt was en bleef amateur pianist.

Ze gingen uit van de redelijke aanname dat de hersenen van de tweelingen in beginsel vergelijkbaar waren. De helft van de tweeling die geen piano meer speelde diende als vergelijking voor de degene die piano speelde.

 

Uitkomst

Wat ze waarnamen, kwam overeen met de eerdere studies die gedaan waren. De gedeelten van de hersenen waar de motoriek en het gehoor zitten, waren groter. De verbindingen tussen de verschillende delen van de hersenen waren beter ontwikkeld. Ook het gedeelte wat een rol speelt in de coordinatie tussen beide handen had een beter georganiseerde structuur. De verschillen tussen de piano spelende en niet piano spelende tweelingen waren duidelijk niet genetisch bepaald. Wat betekent dat het door ervaringen is ontstaan. In andere woorden: uren en uren van piano studeren hebben de hersenen van de pianospelende tweelingen veranderd.

 

Aanleg

Dit betekent niet dat je genen geen enkele rol hebben in wat je muzikaal gezien kunt bereiken. Andere studies gaven de suggestie dat de hoeveelheid oefening minder belangrijk is dan genetische factoren. Je genetische aanleg beïnvloed je motoriek, je gevoel voor toonhoogte en beat, en zeker ook hoeveel je motivatie en bereidheid om te studeren. Net als je vermogen om te focussen en je emotionele reacties op muziek. Maar het onderzoek met de tweelingen toont wel aan dat je ervaringen (=het studeren) zeker een heel belangrijke rol spelen. Allebei zijn belangrijk!

 

Langdurig effect

Dus ja, muziek studeren verandert echt je hersenen. Natuurlijk geldt dat niet alleen voor muziek studeren. Waar je veel tijd aan besteed, daar word je goed in en het verandert je hersenen. Basketbalspelers hebben ook andere hersenen. Maar niet alle vaardigheden zorgen voor langdurige, grote veranderingen in de hersenen. Bij veel vaardigheden lijkt de groei van de hersenen te stoppen en zelfs weer te krimpen naar de eerdere grootte nadat het geleerde meer “gewoon” is geworden. Dat dit niet het geval is bij muzikale training wekt de suggestie dat het bespelen van een instrument een heel moeilijke en gespecialiseerde set van vaardigheden vraagt, die veel gedeelten van de hersenen aan het werk zetten. Deze vaardigheden beheers je niet zomaar, daar moet je veel moeite voor doen.

 

Tot slot

Voor alle worstelende studenten: door dit te weten wordt het niet gemakkelijker, maar misschien stelt het je wel gerust. En motiveert het je om je hersenen stukje bij beetje te laten groeien.

Tot zover het artikel van Tara Geartner. De link naar de originele tekst, met verwijzingen naar de onderzoeken, vind je hier: http://trainingthemusicalbrain.blogspot.com

F akkoord

Regelmatig krijg ik de vraag van leerlingen of je naar je handen mag kijken, wanneer je aan het pianospelen bent. Vooral wanneer je tijdens het spelen de bladmuziek leest, lijkt het niet handig om dan naar je handen te kijken. Ik heb zelfs een leerling die vertelde dat zijn vorige docent het verboden had om naar zijn handen te kijken tijdens het spelen!

 

Op gevoel

Op je gevoel kunnen spelen, dus zonder naar je handen te kijken, is heel handig. Het is dan ook zeker een goed idee om jezelf daarin te trainen. Alleen zal het je vaak niet gelijk lukken. Het is dan prima eerst wel naar je hand(en) te kijken om te controleren of je het goed doet. Of je bewegingen goed zijn. Probeer dan je aandacht te verleggen naar hoe het aanvoelt terwijl je kijkt. Probeer het daarna zonder te kijken nog eens.

Slim gebruiken

Je merkt waarschijnlijk al dat ik het niet eens ben met de docent die een leerling verbiedt om naar zijn handen te kijken. Piano spelen is moeilijk, en alles wat je kan helpen om het beter te doen, moet je slim gebruiken! Het bovenstaande is daar 1 voorbeeld van, maar er zijn meer situaties te bedenken waarbij het handig is om naar je hand(en) te kijken.

Luisteren

Zo had ik deze week een leerling op les die moeite had met het spelen van 1 maat. Ze wist precies wat ze moest doen, en erg moeilijk was het niet, maar haar vingers leken een ander plan te hebben. Na een paar keer dezelfde maat te hebben gespeeld, bleef het mis gaan.
“Ken je die maat nu uit je hoofd?” vroeg ik haar. Ja, ze had hem nu zo vaak gespeeld, ze wist precies wat er stond. “Speel het dan eens uit je hoofd en kijk goed naar je rechterhand”. (Bij de rechterhand ging het steeds fout.) Toen lukte het wél! Als je kijkt naar je hand, luistert die beter naar je! 😉

Aandacht

Natuurlijk kan je hand niet echt “luisteren”. Dat het werkt komt doordat je nog beter je aandacht geeft aan het probleem. Terwijl je kijkt heb je zelf een beeld in gedachten wat je vingers moeten gaan doen en kun je ze beter sturen. Je wordt niet afgeleid door het kijken naar de noten. En doordat je focus heel precies is, lukt het beter om doen wat je wilt.

Sprongen

Er zijn ook situaties denkbaar, die niet handig zijn om op gevoel te spelen. Denk bijvoorbeeld aan het maken van grote sprongen met je hand. Grote sprongen zijn lastig in te schatten, zeker als je nog niet zo heel ervaren ermee bent. Het is wel te leren, er zijn immers ook blinde pianisten die het kunnen, maar eenvoudig is het niet. Het risico dat je er net naast belandt, is best groot. Je ogen gebruiken om dat te voorkomen, vind ik dan ook alleen maar verstandig!

Niet kijken naar je handen!

Toch moet je dan niet kijken naar je handen! Dat klinkt waarschijnlijk tegenstrijdig, maar eigenlijk is het logisch. In zo’n situatie moet je niet kijken naar je handen, maar naar de toets waar je naartoe moet. Je hand volgt dan automatisch je ogen en komt op de juiste toets terecht. Eigenlijk net als met autorijden of fietsen: je kijkt waar je naartoe moet en niet naar je handen op het stuur. Als je kijkt naar je handen, gaat het fout!

Conclusie

Piano spelen is een complexe bezigheid die veel van je vergt. (Dat geldt overigens voor het bespelen van alle instrumenten.) Eigenlijk ben je continu aan het multitasken, en dat is iets waar een mens niet voor gemaakt is, en niet goed kan. Belangrijk is daarom dat je steeds je aandacht brengt naar die plek waar je hem het hardste nodig hebt. Je ogen kun je daarbij goed gebruiken. Dat zou ik je dan ook zeker aanraden! Niet alleen maar kijken naar je bladmuziek. Ook niet alleen maar naar je handen kijken. Bedenk per situatie waar je ogen het meest nodig zijn, en gebruik ze daarvoor!

Iedereen die muziek maakt, zou een repertoirelijst moeten hebben. Oké, je moet natuurlijk niets, maar het is wel zinvol! Misschien denk je: “Ik ga toch niet optreden, dus waarom zou ik?” Maar zelfs dan heeft het zijn nut wel degelijk!

 

De voordelen

Het is altijd handig als je een aantal stukken paraat hebt die je goed kunt spelen. Wanneer er een gelegenheid zich voordoet, heb je altijd een stuk om te laten horen. Dat hoeft niet persé een optreden te zijn.
-Misschien vraagt een familielid of vriend of je iets wilt spelen.
-Je komt ergens waar een mooi instrument staat waar je op mag spelen.
Je zal veel sneller iets laten horen als je weet dat je een stuk goed kan spelen!

 

Zelfvertrouwen

Zelfs als je alleen maar voor je eigen plezier muziek wilt maken, en eigenlijk niet aan wie dan ook iets wilt laten horen, is het goed om een repertoirelijst te maken. Want als dit op jou van toepassing is, heb je zeer waarschijnlijk weinig zelfvertrouwen. Het maken van een lijst betekent dat je nadenkt over wat je al kan. En dat geeft je zicht op wat je bereikt hebt. Ook al stelt het voor jouw gevoel misschien niet zoveel voor, je hebt het toch maar geleerd en daar mag je trots op zijn! Goed voor je zelfvertrouwen!

 

Goed voor minder goede dagen

We hebben allemaal wel eens dat je niet genoeg energie hebt om fanatiek op een nieuw stuk te studeren. Op dit soort dagen is het ideaal om aan je repertoire te werken. Het spelen van stukken die je al in je vingers hebt, gééft je vaak weer energie!

 

Tips

Als je nu overtuigd bent van het nut van zo’n repertoirelijst, wil je wellicht nog wat tips hoe je er 1 maakt en hoe je ermee omgaat. Want: hoe pak je dat aan?

 

Hoe maak je een repertoirelijst

De meeste van mijn leerlingen hebben een schriftje voor aantekeningen en huiswerk. Op de laatste bladzijde schrijven we de repertoirelijst. Wanneer je zelf niet werkt met een schrift, pak dan een stuk papier, gebruik dat ervoor, en zorg ervoor dat je die in het zicht hebt liggen wanneer je gaat studeren.

 

Wat zet je erop

Begin met onder elkaar te nummeren van 1 t/m 10. Ga bedenken welke stukken je al kan spelen. Kies daaruit de stukken die je het leukste vindt om te doen en schrijf ze in willekeurige volgorde op. Het hoeven er niet gelijk 10 te zijn, maar misschien lukt het je om er 5 op te zetten?

 

Wensen

Het lijstje aanvullen kan je op verschillende manieren doen:
-Misschien is er een stuk wat je graag wilt leren spelen, maar wat je nog niet beheerst. Zet die onderop.
-Stukken die je erbij leert en die je leuk vindt, kun je er later ook altijd nog bij schrijven.
Wanneer je lijstje vol is, zijn er wellicht stukken die je er ondertussen af wilt halen omdat je ze niet meer zo leuk vindt. Maar meer dan 10 stukken mag natuurlijk ook!

 

Speciale gelegenheden

Je kunt ook nog wat plek reserveren, naast de 10 “gewone” stukken, voor speciale gelegenheden. Denk aan verjaardagen, en feesten als Sinterklaas, Kerst, enz.
Je kan die al gelijk invullen, of je wacht totdat je met dat soort stukken aan de slag wilt.

 

En dan…

Je hebt een mooie lijst van stukken die je kan spelen. De uitdaging is dan dat je die stukken ook over een paar maanden nog goed kan spelen. Daar is wel wat “onderhoud” voor nodig! Bijna iedereen worstelt met tijd: het is voor veruit de meeste mensen lastig om de tijd te vinden om trouw te studeren. Als je dan ook die stukken van je repertoirelijst moet blijven oefenen, lijkt dat wellicht een zware opgave. Maar dat hoeft het niet te zijn!

 

Onderhoud

Een stuk wat je goed in je vingers hebt en al jaren speelt, vergeet je niet zo snel meer. Maar een stuk waar je relatief kortgeleden mee bezig geweest bent, ben je al snel weer (gedeeltelijk) kwijt als je het niet blijft herhalen. Dat komt doordat het dan nog niet goed genoeg in je lange termijngeheugen is opgeslagen. Om ervoor te zorgen dat je goed kan blijven spelen, moet je het dus regelmatig herhalen zodat het goed in je lange termijngeheugen komt.

 

Speel er 1 per dag

Dat herhalen hoeft niet veel werk te zijn. Als je het lijstje bij de hand houdt, en elke keer als je studeert er 1 van herhaalt, heb je ze als het goed is in 2 weken tijd allemaal wel weer een keer gedaan. Vaak is 1 of 2 keer doorspelen al voldoende, dus het kost je maar een paar minuten. Je kan ermee beginnen en het gebruiken om in te spelen. Of juist ermee eindigen omdat je het leuk vindt. Of allebei…

Als je lijstje zo lang is dat je het niet in 2 weken haalt, dan kan je de stukken die je al heel lang speelt wat minder vaak herhalen.

 

Of speel ze allemaal

Misschien heb je wel een vaste dag in de week waarvan je weet dat je door vermoeidheid moeite hebt om iets nieuws in je op te nemen. Gebruik die dag dan om je repertoirelijst eens (grotendeels) door te spelen. Je bent dan toch heel zinvol aan het studeren en het kost je veel minder energie. Het geeft je dan ook nog een goed gevoel, dat je toch gestudeerd hebt, terwijl je anders het misschien had overgeslagen.

 

Tijdens de les

Met mijn eigen leerlingen spreek ik vaak 1 stuk van hun repertoirelijst af die ze de volgende week laten horen. Dat schrijf ik dan ook in het schriftje bij het huiswerk. Dat klinkt je misschien wel erg schools in de oren, maar het werkt wel! Zo blijven de leerlingen (en ikzelf!) eraan denken dat we die stukken wel moeten bijhouden! En het is voor de leerling fijn om een stuk te laten horen waar hij/zij zich vertrouwd mee voelt!

 

Heb jij al een repertoirelijst? Ik hoop dat je er snel mee aan de slag gaat!

tips om te lerenOm uit te blinken in een sport, moet je hard trainen. Om uit te blinken in muziek maken, moet je hard studeren. Maar niet alleen hoe hard je studeert of traint zorgt ervoor dat je goed wordt. Het is net zo belangrijk, misschien nog wel belangrijker, hoe slim je traint of studeert! Wat dat betreft kunnen wij muzikanten vaak nog veel van sporters leren…

 

Voetbal

Voetbal is niet mijn favoriete sport. Als kind vond ik het vreselijk, en nog steeds ben ik geen fan. Ik weet nog goed dat mijn vader, die anders altijd heel inschikkelijk was wat betreft televisieprogramma’s kijken, op zondagavond onverbiddelijk was. Dan kwam voetbal (Studio Sport) en was de tv voor hem. Tot groot ongenoegen van mijn zus en mij! Trouwens, ook mijn moeder werd er niet enthousiast van.

 

 

Inzichten

Wat ik wel in de loop der jaren ben gaan waarderen is de enorme toewijding die elke topsporter heeft voor zijn/haar sport. Ik zie altijd veel overeenkomsten tussen sporters en musici. En omdat er in de topsport veel meer onderzoek gedaan wordt naar hoe je het beste sporters kunt begeleiden en trainen dan in de muziekwereld, maak ik vaak dankbaar gebruik van de inzichten die daarmee opgedaan worden. Ik vind het ook leuk om te kijken hoe je die inzichten op muziek studeren toe kunt passen.

 

 

Even terug naar het voetbal.

Heb jij je wel eens afgevraagd hoe het komt dat er zoveel goede voetballers zijn in Brazilië en Argentinië? Ik eerlijk gezegd niet, al was zelfs mij dat wel eens opgevallen 😉
Daar is dus onderzoek naar gedaan, hoorde ik eerder deze week. En als ik dat hoor, ben ik wel weer nieuwsgierig, ook al gaat het om voetbal!

 

 

Futsal

Ze hadden vooral naar Brazilië gekeken. Wat opviel was dat kinderen daar heel veel Futsal spelen (zaalvoetbal). En het talent wat daar ontdekt wordt, halen ze niet gelijk naar het grote voetbalveld. Want het Futsal blijkt een ideale kweekvijver om voetbaltalent verder te ontwikkelen.

 

 

Kleiner is beter

Er zitten veel voordelen aan het Futsal:
-Het is met minder spelers, dus je krijgt vaker de bal en hebt daardoor meer oefen momenten
-Het veld is kleiner, daardoor heb je je tegenstanders steeds bovenop je lip zitten en word je gedwongen om snel te reageren
-Balcontrole is heel belangrijk
-Door het kleinere veld heb je ook beter overzicht over het hele spel, wat goed is voor je tactische inzicht
Al deze vaardigheden komen later goed van pas op het grote voetbalveld!

 

 

Hoe vertaal je dat naar muziek?

Het belangrijke inzicht wat je uit dit verhaal kunt halen, is dat als je iets kleiner maakt, je er intensiever mee bezig bent. Daardoor leer je het beter: je maakt minder fouten en ziet veel meer de details en je ontwikkelt je motorische geheugen veel beter door de vele herhalingen.

 

 

Maak het kleiner

Hoe bedoel ik dat?
Als je een muziekstuk aan het studeren bent en je speelt het steeds vanaf het begin tot het eind, dan zullen de moeilijke gedeeltes altijd moeilijk blijven. Je bent te globaal bezig, onthoud niet precies de details, en de moeilijke stukjes oefen je te weinig.

 

 

In de praktijk

De beste manier om een muziekstuk te oefenen is om het in kleine stukjes te doen. Kies (afhankelijk van het aantal noten die er in 1 maat staan), 1 of 2 maten en herhaal die net zo vaak totdat je ze 3 keer achter elkaar foutloos kunt spelen. Ga dan pas door naar het volgende stukje. Vergeet daarbij de overgang van de ene maat naar de volgende niet goed te oefenen! Het lijkt misschien dat je op die manier maar heel langzaam vooruit gaat, maar het tegendeel is waar! En kan je een stuk al goed spelen op een paar moeilijke maten na? Dan pak je steeds weer die moeilijke maten apart en speel je die net zolang totdat ook die goed gaan!

Succes verzekerd!

Veel sudeerplezier!

Hoe snel je vooruitgaat als je muziek studeert, hangt van meerdere dingen af. Sommige omstandigheden heb je niet in de hand. De hoeveelheid tijd die je erin steekt, is natuurlijk belangrijk. Toch is dat niet het enige wat bepaalt hoe snel je vorderingen maakt. De manier waarop je het studeren aanpakt is zelfs nog belangrijker. Hoeveel tijd jij hebt om te studeren is iets waar ik geen invloed op heb. Maar ik kan je wel 2 tips geven waar ook jij profijt van kan hebben, als je ze toepast. Nieuwsgierig wat die tips zijn? Ik zal je alvast verklappen dat het te maken heeft met succes ervaringen…

 

Winnen

Uit onderzoek blijkt dat je na een win-ervaring een veel grotere kans hebt dat je de volgende keer weer wint. Door te winnen (een succeservaring) verandert er iets in je hersenen, waardoor je beter gaat presteren. Het grappige is wel, dat het eigenlijk niet zoveel uitmaakt hoe het komt dat je die eerste keer gewonnen hebt. Ook als je wat hulp hebt gehad, of als je tegenstander gewoon niet sterk was; het effect blijft hetzelfde. Andersom geldt ook: als je verliest, wordt de kans veel groter dat je daarna ook weer verliest.

(Hmm, en ik altijd maar vol blijven houden naar mijn kinderen toe, dat meedoen belangrijker is dan winnen… Zat ik er dan toch naast?)

Maar muziek studeren is geen wedstrijd…

Dat klopt. Maar als je jezelf wilt verbeteren, kun je wel het principe van winnen gebruiken. Als je voor jezelf een doel stelt, en je haalt dat doel, dan voelt het als een overwinning! Je bent dan weer beter toegerust om je volgende doel te behalen. Zo kom je in de “Winning Mood!” en ga je lekker vooruit!

 

Het kan ook tegen je werken

Want helaas werkt het ook weer andersom. Haal je je doel niet, dan wordt de kans groter dat je ook het volgende doel niet haalt. Het is dus belangrijk dat je een doel kiest wat wel haalbaar is! Liever een kleiner doel wat je haalt, dan een groter doel wat je mist.

 

2 tips

Daarom nu 2 praktische tips om ervoor te zorgen dat je succes ervaring op succes ervaring stapelt!

1: Breek een groot doel in kleine stukjes. Vaak een klein doel halen helpt je vooruit en houd je gemotiveerd. Terwijl 1 groot doel je die boost maar 1 keer geeft, en het is ook nog eens veel moeilijker te halen!

2: Zorg dat je doel haalbaar is! Als je te veel van jezelf vraagt, waardoor je het doel niet haalt, maak je het voor jezelf alleen maar moeilijker. Voor je het weet heb je geen motivatie meer en geef je de moed op. Dat is natuurlijk niet de bedoeling, en ook niet nodig!

 

Voorbeeld

Ik sprak deze week via Skype een leerling die vertelde dat ze niet zoveel geoefend had als dat ze eigenlijk had willen doen. Ze zat niet zo lekker in haar vel, en was ook pas met een nieuwe baan gestart. Daardoor had ze ’s avonds nog maar weinig energie en zag ze er tegenop om dan piano te gaan studeren. Op de bank naar de televisie kijken bleek een stuk aanlokkelijker. Maar eigenlijk voelde ze zich daar dan ook wel weer schuldig over.

 

Herken je het patroon?

-Het doel is te groot: een nieuw stuk gaan instuderen op een moment waarop je dat gewoon niet trekt.
-Vervolgens haal je het doel niet: je gaat toch maar tv kijken i.p.v. piano spelen
-Het blijft aan je knagen: wat slecht dat ik niet gestudeerd heb. Zie je wel, het wordt nooit wat….

Weg motivatie!

 

Doorbreek dat patroon!

Wat is wel haalbaar wanneer je moe bent. Bijvoorbeeld: 10 minuten piano spelen, geen nieuw stuk, maar een al eerder gestudeerd stuk wat niet zoveel moeite kost. In het weekend, wanneer je energie het wel toelaat, aan een nieuw stuk gaan beginnen.

Wat gebeurt er dan:
-Je haalt je doel
-Je bent met pianospelen bezig, dus je gaat (al is het maar een klein beetje) wel vooruit
-Je voelt je een stuk beter over jezelf: je bent toch zinvol bezig geweest
-Je blijft gemotiveerd en houdt er plezier in
-Daardoor ga je weer met goede moed aan je volgende doel werken, en haal je die ook

Veel beter!

 

Dus…

-Breek een groot doel in kleine stukjes
-Zorg dat je elk doel haalt
Het werkt echt
Probeer maar 😉

Veel studeerplezier!

In mijn vorige blog had ik het over het mentale gedeelte van muziek maken. Hoe belangrijk dat is! Want meestal lukt het thuis prima, maar wanneer je heel graag iets moois aan publiek (of je docent) wil laten horen, wordt het ineens veel moeilijker! Door de stress reageert je lichaam en je denken anders, dan in ontspanning. Dat zorgt voor ongemakkelijke gevoelens die je aardig in de weg kunnen zitten!

 

 

 

Ontspannen

Het liefst wil je onbevangen en ontspannen spelen, ook wanneer je publiek hebt. Maar doordat de situatie anders is dan wanneer je thuis aan het studeren bent, vraagt het om een andere aanpak. De druk is groter, en daardoor kun je niet net zo ontspannen zijn. Dat is een feit waar je niets aan kunt doen. Waar je wel wat aan kunt doen is leren met die spanning om te gaan en het positief te benaderen.

 

Focus

Om een goede prestatie onder druk te kunnen leveren, moet je een goede focus houden. Belangrijk hiervoor is dat je basis goed is: een goede nachtrust, gezond eten, voldoende drinken en bewegen. Je weet zelf ook wel dat als je niet lekker in je vel steekt, het moeilijker is om je te concentreren. Maar zelfs als dit allemaal in orde is, valt het niet mee om je te blijven concentreren op wat je aan het doen bent tijdens een optreden!

 

Tijdens studeren heb je een andere focus

Tijdens het studeren let je goed op of je geen fouten maakt. En als je ze maakt, probeer je ze te verbeteren. Dat is logisch en heel zinvol: op die manier wordt je steeds beter! Maar het betekent wel dat je heel erg gewend bent om je te focussen op de fouten die je maakt. Het is een gewoonte. Die gewoonte is prima tijdens het studeren, maar heel onwenselijk wanneer je aan het optreden bent!

 

Afdwalen

Wanneer je aan het optreden bent, wil je het liefste in een “Flow ” terecht komen. Daar bedoel ik mee dat het allemaal goed voelt, en dat je helemaal in de muziek opgaat. De realiteit is helaas vaak dat je aan allerlei dingen gaat denken die je afleiden. Dat komt doordat je door de stress heel snel kan denken en heel alert bent. Je denkt na over ieder foutje dat je maakt (dat ben je immers gewend!). En, in plaats van te focussen op wat je aan het doen bent, ga je je afvragen wat de mensen in het publiek van je optreden vinden. Of je denkt: “als ik die fout daar nou maar niet weer maak!” (Waardoor je juist de kans vergroot dat je hem wel maakt!). Of je ziet iets in het publiek bewegen en raakt daardoor afgeleid. Weg Flow…..

Allemaal dingen die je niet wilt!

 

Loslaten en ervoor gaan!

Hoe raar het ook klinkt, maar hoe meer je de controle probeert te houden, hoe slechter je gaat spelen! Als je ervoor zorgt dat je goed voorbereid bent, moet je tijdens je optreden erop vertrouwen dat je het kan. Zeg het ook tegen jezelf: “Ik kan dit!!” Je onderbewuste gelooft wat je tegen jezelf zegt!

 

Vaste routine

Zorg ervoor dat je een vaste routine hebt voordat je gaat beginnen met spelen. Onderstaande routine zorgt ervoor dat je het creatieve gedeelte van je hersenen activeert, i.p.v. het gedeelte waar je mee nadenkt. Dit helpt om je te focussen en in de Flow te komen. Oefen het thuis elke keer als je een stuk gaat spelen wat je al in je vingers hebt, zodat het een gewoonte wordt:
-Neem je tijd om goed te gaan zitten.
-Adem rustig en ontspan tijdens het uitademen
-Zeg iets positiefs tegen jezelf over hoe je het stuk wilt gaan spelen, bijvoorbeeld:” Ik ga hiervan genieten!” of “Ik speel het vrolijk en vloeiend”
-Kijk niet naar het publiek maar focus op je handen, of de toetsen.
-Bedenk hoe het moet gaan klinken wat je gaat spelen: hoor de eerste paar maten in je hoofd
-Haal nog 1 keer diep adem vanuit je buik en laat alle energie naar je handen stromen, en: ga ervoor!

 

Dingen die je niet moet doen

Waar je naar kijkt, daar gaat je focus heen. Blijf dus bij jezelf. Ga niet om je heen kijken.
Wat er gebeurt, gebeurt. Je hebt niet alles in de hand. En je maakt misschien een paar foutjes. Veroordeel jezelf daar niet om! Denk er niet over na, laat het gaan en ga door. Een paar foute noten zijn niet belangrijk, probeer ze zoveel mogelijk te negeren. Dat is ook iets wat je tijdens het studeren regelmatig moet oefenen.

 

Nog een tip

Stel jezelf voor dat je in een grote bubbel zit, waar geen negatieve dingen doorheen kunnen komen. Alleen de goede dingen die jij doet, gaan erdoorheen. En alleen de positieve gedachten en energie van het publiek kunnen jou bereiken. Ook hier geldt weer voor: oefen het thuis tijdens het studeren. Alleen als je het gewend bent om je dat voor te stellen, kan je het ook tijdens een stressvolle situatie.

 

Go for it!!

In mijn lespraktijk kom ik het dagelijks tegen dat leerlingen zeggen: thuis gaat het veel beter! En ook zelf weet ik uit ervaring hoe het is als je handen beginnen te trillen wanneer je iets voorspeelt voor publiek of je docent….

Heel vervelend! Maar wat doe je eraan?

 

Stress

Heel toevallig kwam er iemand op mijn pad die zich juist daarin heeft gespecialiseerd: Mark Morley-Fletcher. Het is een Engelse muzikant die zich in deze materie verdiept heeft. Heel veel inzichten komen uit de topsport, waar je eigenlijk dezelfde situaties hebt als bij optredens: je werkt hard naar een belangrijk moment toe, en dan moet je alles uit de kast halen om goed te presteren. Dat levert stress op. Degene die daar het beste mee om kan gaan, levert de grootste prestaties. Je kunt nog zo’n goede techniek hebben en precies weten wat je plan is en hoe je het moet doen; als je door de stress dichtklapt, heb je daar niets aan!

 

Cursus

Omdat ik dit een heel interessant onderwerp vind, en ik het wel weer tijd vond om zelf weer eens de student te zijn, heb ik me ingeschreven voor de cursus van deze Mark Morley-Fletcher. Ik ben er nu een paar weken mee bezig en vind het superleuk en interessant!

 

Blog

In de komende blogs ga ik je op de hoogte houden van wat ik geleerd heb, zodat ook jij er je voordeel mee kunt doen. Want hoe heerlijk is het om op een ontspannen manier muziek te maken en er echt van te kunnen genieten! Ook met publiek….

 

Vandaag gaat het over: Optreden, doodeng of spannend?

 

Wat gebeurt er eigenlijk met je als je in een stressvolle situatie terecht komt?

Je reageert op zo’n situatie met 3 soorten reacties:

  1. fysiek
  2. psychologisch
  3. emotioneel

 

Fysieke reacties zijn:

-Spieren worden aangespannen

-De uiteinden van de bloedvaten vernauwen (waardoor je koude vingers krijgt)

-Bloeddruk stijgt

-Adem versnelt en wordt oppervlakkig

-Alle niet essentiële processen worden gepauzeerd (zoals de spijsvertering: geen eetlust hebben)

-de zintuigen verscherpen

 

 

Psychologische reacties:

-Je bent sneller afgeleid

-De hersenen gaan op topsnelheid werken: je gaat te veel denken! Het denkgedeelte van je hersenen gebruik je tijdens het leren van een nieuwe vaardigheid. Wanneer je die vaardigheid (bijvoorbeeld een muziekstuk) in je vingers hebt, neemt een ander, een onderbewust gedeelte, van de hersenen het over. Doordat je te veel gaat nadenken verstoor je dat proces. Gevolg: je maakt fouten.

 

 

Emotionele reacties:

-Een verdedigende houding aannemen: proberen niet te verliezen, ipv proberen te winnen. Je probeert vooral geen fouten te maken!! En dat heeft juist het tegenovergestelde tot gevolg. De kans op fouten wordt dan alleen maar groter.

 

Dit zijn allemaal heel normale en zelfs gezonde reacties op stress! Alleen zijn ze niet altijd even handig en nodig.

 

MAAR!

Al deze gevolgen van stress zijn niet per definitie goed of slecht. Al deze reacties heb je zowel wanneer je bang bent, maar ook wanneer je opgewonden bent!

 

Spanning + negatieve emotie = Angst

Spanning + positieve emotie = Opwinding

 

Wat je het beste kunt doen:

Ga niet tegen jezelf zeggen dat je kalm moet blijven, dat gaat niet werken als alles in je lijf aangeeft dat je stress ervaart. Wat wel werkt (en dat is wetenschappelijk aangetoond) is tegen jezelf zeggen dat je het spannend vindt en dat je opgewonden bent. Zeg het meerdere keren hardop! Je onderbewuste gelooft wat je zegt. Het zorgt ervoor dat je de situatie niet als een bedreiging ervaart, waardoor je een verdedigende houding aanneemt, maar het als een kans ziet om te winnen. Deze positieve spanning is zelfs nodig voor het leveren van topprestaties! Het gevolg: een goed  optreden, en je hebt er zelf meer plezier in!!

 

Wordt vervolgd! 😉