Improviseren: hoe doe je dat?

Toen ik begon met mijn studie aan het Rotterdams Conservatorium, was ik 16 jaar. Ik had altijd alleen maar van bladmuziek gespeeld en nog nooit van mijn leven geïmproviseerd. Nu had ik voor de richting “lichte muziek” gekozen ( Pop, Rock, Jazz, Latin, Fusion met klassiek piano als bijvak) en in die opleiding is het essentieel dat je improviseert. Dat was wel even schrikken! Ik had altijd het idee gehad dat improviseren iets is, waar je van nature goed in bent, of niet! En ik rekende mezelf tot de laatste categorie en al mijn medestudenten hoorden duidelijk bij de eerste; wat voelde ik me een kluns!

 

3 belangrijke inzichten

Mijn doel (of misschien kan ik beter zeggen: mijn droom) was heel duidelijk: mijn diploma halen en muziekdocent worden. Dat ik niet kon improviseren, was zeker een tegenvaller. Maar als ik iets in mijn hoofd heb, dan laat ik mij er niet zomaar vanaf brengen. Dus zat er maar 1 ding op: ik moest leren improviseren! Het kostte heel veel tijd, energie en doorzettingsvermogen, maar het was het waard. Ik heb leren improviseren en door dit proces heb ik een paar belangrijke inzichten opgedaan:
1. improviseren kun je leren
2. je kunt er beter maar vroeg mee beginnen
3. timing en ritme is het allerbelangrijkste, je hebt niet veel tonen nodig om iets leuks te maken

 

Methode

Tegenwoordig heb je in de meeste moderne methodes voor piano en keyboard al improvisatie opdrachten, waardoor je als beginner al redelijk snel met improviseren in aanraking komt. Natuurlijk ben je niet verplicht om het te leren, zolang je niet van plan bent om een opleiding te doen waar je het bij nodig hebt. Veel leerlingen vinden het in het begin ook eigenlijk niet leuk om te doen. Toch probeer ik altijd wel om leerlingen met zo’n opdracht aan het improviseren te krijgen. Want of je het leuk vindt, of niet, weet je pas nadat je een serieuze poging hebt gedaan om het te leren.

 

Weerstand

Dat veel leerlingen improviseren in het begin niet leuk vinden, is heel logisch! De kant en klare liedjes die ze al geleerd hebben, klinken veel leuker dan wat ze zelf in het begin verzinnen. Dat motiveert niet echt om ermee door te gaan. Bovendien is het onwennig, en dat voelt niet fijn. Het is dus belangrijk om, wanneer je pas begint met improviseren, een paar handige tips krijgt waardoor je snel vooruitgaat. Hieronder een paar tips om je op weg te helpen!

 

Improvisatie over akkoorden

Bij veel populaire muziekstijlen is het gebruikelijk dat je eerst de hele melodie met de akkoorden speelt. Dan komt de improvisatie, en je eindigt weer met de uitgeschreven melodie. De improvisatie kan gespeeld worden over het hele akkoordenschema: je vervangt dan de uitgeschreven melodie door je eigen improvisatie. Maar het komt ook voor dat er maar een paar akkoorden, die ook in het stuk voorkomen, steeds afgewisseld worden en dat je daar dan je improvisatie bij maakt. Deze laatste optie is het beste om mee te beginnen. Bij voorkeur met maar 2 akkoorden die per maat afgewisseld worden. Het is belangrijk dat je die akkoorden goed beheerst en blindelings kunt spelen, voordat je gaat proberen om te improviseren.

 

Zo simpel mogelijk

Kies vervolgens 1 of 2 (niet meer!) tonen uit die goed klinken bij beide akkoorden. Je kunt beter weinig tonen gebruiken en die in verschillende ritmische variaties spelen, dan veel tonen in een eentonig ritme. Probeer daarom verschillende ritmes te spelen met die 2 tonen terwijl je de akkoorden in de maat blijft spelen. Blijf dit oefenen totdat je merkt dat het je goed lukt om dit vol te houden. Vervolgens kun je er steeds 1 toon bij kiezen en het zo opbouwen.

 

Begeleiding

Het helpt enorm als je begeleiding goed klinkt. Dat inspireert je om iets leuks te bedenken. Speel je keyboard, dan kun je verschillende stijlen uitproberen om te kijken wat dat voor effect heeft op je improvisatie. Speel je piano, dan kan je misschien iets opnemen en dan met de opname meespelen. Of misschien ken je iemand die met je samen wil spelen. In een bandje om de beurt improviseren, is ideaal om te oefenen!

 

Verwacht geen wonderen

Alle begin is moeilijk, zeggen ze weleens. Dat geldt ook voor improviseren. Wees niet ontevreden als je de eerste tijd nog geen waanzinnig mooie improvisaties kunt maken. Bedenk dat jouw improvisatie goed is zoals die is. Fouten maken kan je niet, want jij bepaalt hoe jouw improvisatie klinkt en niemand anders. Als je vol blijft houden, zal je merken dat je er steeds meer lol in gaat krijgen omdat het steeds beter gaat klinken.

 

De melodie kan je helpen

Om weer wat nieuwe inspiratie op te doen voor je improvisatie, kan je de originele melodie gebruiken. Natuurlijk is het geen improvisatie meer als je de melodie naspeelt. Maar je kunt wel kijken welke noten er in de melodie staan, en die gebruiken. Of juist stukjes ritme gebruiken op andere tonen dan het origineel. Probeer eens hoe het klinkt als je stukjes van de melodie achterstevoren speelt, of alle tonen verdubbelt. Wie weet doe je zo weer nieuwe ideeën op!

 

De tips voor beginners in een notendop:

1. begin zo eenvoudig mogelijk, met 2 akkoorden en 2 tonen voor je improvisatie
2. door de 2 tonen in een leuk ritme te spelen, krijg je al een leuk resultaat. Ritme is heel belangrijk!
3. laat je inspireren door een leuke begeleiding
4. blijf nieuwe dingen proberen en onthoud dat je geen fouten kan maken. Schaam je niet voor wat je verzint! Alleen door het te doen word je steeds beter!
5. gebruik de originele melodie voor inspiratie

 

Veel studeerplezier!

 

Hoe kijk jij als je aan het muziek maken bent? Wanneer mijn leerlingen iets heel moeilijk vinden, zie ik dat aan hun gezicht! Een heel ingespannen blik vol concentratie en frustratie, als het niet zo lukt als ze willen. Heel begrijpelijk! Ik betrap mijzelf er ook regelmatig op, maar probeer er tegenwoordig wel wat aan te doen..

 

Spiegelbeeld

Laatst was ik heel ingespannen techniekoefeningen aan het doen. Eigenlijk vind ik dat heerlijk: lekker je vingers losmaken en steeds meer controle krijgen! Nu heb ik een hele mooi en glanzende piano. Omdat ik geen bladmuziek voor me had staan zag ik plots mijn spiegelbeeld. Eerlijk gezegd schrok ik ervan: wat keek ik somber! Een diepe frons en een ingespannen blik in mijn ogen! En dat terwijl ik het gewoon naar mijn zin had!

 

Vrolijk 

Ineens moest ik denken aan lachtherapie. Het schijnt zo te werken dat als je heel hard en overtuigend gaat lachen (zomaar, terwijl er eigenlijk niets om te lachen is), je vanzelf ook echt vrolijker wordt. Je gaat je beter voelen door bewust te lachen. Je lacht wanneer je vrolijk bent, maar je wordt ook vrolijk wanneer je lacht! Wist je dat?

 

 

Smile!

Nou is het niet handig om uitbundig te gaan lachen wanneer je muziek aan het maken bent. Maar, dacht ik, glimlachen gaat wel! 
Dus ik zette heel bewust een glimlach op mijn gezicht. Er volgde als vanzelf een diepe zucht, ik voelde mijn spieren ontspannen, en het lukte allemaal veel beter! 

Tegenwoordig doe ik het heel bewust: glimlachen, zomaar omdat het me een zoveel beter gevoel geeft! En omdat het anderen die het zien, ook laat glimlachen!

Dit is een hele simpele tip, probeer het eens en laat me weten welk effect het op jou heeft!

 

Smile :)))))

Veel studeerplezier!

Een linkerhand die niet mee wil werken; er zijn maar weinig leerlingen die er géén last van hebben! Zowel piano als keyboard leerlingen hoor ik vaak mopperen dat ze het gevoel hebben te weinig controle te hebben over de vingers van de linkerhand. Zelfs leerlingen die linkshandig zijn. Zolang de linkerhand alleen maar akkoorden hoeft te spelen gaat het nog wel. Maar snelle loopjes of dubbele noten blijven lastig! Hoe dat komt en wat je eraan kunt doen? Lees maar verder!

 

De oorzaken

Hoe het komt dat de techniek van je linkerhand achter loopt ten opzichte van je rechterhand, is eenvoudig te verklaren. Vanaf het allereerste begin, speel je de meeste melodieën met je rechterhand. De linkerhand heeft meestal de begeleidende functie en speelt de akkoorden of een partij die op akkoorden gebaseerd is. Dan heb je vaak een partij voor de linkerhand die niet zo actief is. Daarbij zijn de meeste mensen rechtshandig, waardoor links al een achterstand heeft zelfs voordat je begint met piano of keyboard spelen. Maar ook linkshandige mensen hebben er last van, omdat de rechterhand gewoon meer getraind is door vaak de melodie te spelen.

 

De oplossing

Ook de oplossing is simpel: zorg dat je linkerhand meer training krijgt, zet hem aan het werk! Wat natuurlijk niet wil zeggen dat het vanzelf gaat, zoals gewoonlijk. Je zult het zelf moeten doen! Maar ik kan je wel een paar tips geven hoe je dat het beste aan kunt pakken!

 

Tips

1. Toonladders spelen: oefen iedere dag 1 toonladder en speel hem 3x met alleen de linkerhand:
1x in rustig tempo en FF (fortissimo, zo hard mogelijk)
1x in rustig tempo en PP (pianissimo, zo zacht mogelijk)
1x zo snel mogelijk, zonder dat het onregelmatig wordt!
Let op dat het regelmatig in tempo en volume blijft en dat je zo ontspannen mogelijk speelt vanuit je vingers. Probeer je vingers het werk te laten doen en verder zo min mogelijk bewegingen te maken.

2. Linkerhand etudes spelen
Ik heb er zelf veel aan gehad om iedere dag te beginnen met de linkerhand etudes van Berens. En als ik een tijdje weinig gespeeld heb en merk dat mijn linkerhand weer achteruit is gegaan, pak ik het boek er weer bij. Het is het meest gebruikte en versleten boek dat ik heb! Het boek is nog steeds te koop en niet duur; een prima investering. Hieronder vind je een link naar het boek.

 

Het boek

Hier is een link naar het betreffende boek.

Berens linkerhand etudes

Ik bestel mijn muziekboeken meestal bij Broekmans & van Poppel. Het is een gespecialiseerde bladmuziek winkel met veel kennis van zaken. Bovendien leveren ze snel en goed en hebben een goede service. Ik ben blij dat ze nog bestaan. Een boek verkopen kan iedereen, maar de kennis die ze daar hebben wil ik niet graag missen. Vandaar dat de link van het boek naar hun website is.

 

Veel noten

De etudes zien er misschien lastig uit (heel veel noten!), maar als je het even rustig bekijkt, zie je dat er veel herhaald wordt, maar dan steeds een toon hoger of lager. Met als gevolg dat je het waarschijnlijk al snel uit je hoofd kunt spelen. Zeker de eerste paar bladzijden. En daarmee kun je de techniek van je linkerhand al veel mee verbeteren.

 

Aanwijzingen

Voorin het boek staan aanwijzingen hoe je het beste deze oefeningen kunt studeren. En natuurlijk geldt: hoe meer tijd je eraan besteedt, hoe meer profijt je ervan hebt. Maar ook als je het iedere dag maar 5 minuten doet, zal je na een week of 2 al een verbetering merken! En hoe heerlijk het gevoel dat je echt controle over je vingers krijgt!

Dus geen excuses meer voor een luie linkerhand! Doe er wat aan!

Veel studeerplezier!

Vaak hoor ik van mensen die geen muziekinstrument bespelen dat ze het niet doen omdat ze geen “talent” hebben. Als jij denkt dat je geen talent voor muziek hebt, maar je zou wel dolgraag een instrument willen leren spelen, heb ik goed nieuws! Met passie en doorzettingsvermogen kan jij het ook leren!

  

 

 

Talent is vooral hard werken!

Het is waar: bij de ene leerling lijkt het allemaal gemakkelijker te gaan dan bij de andere. Toch is “talent” een veel minder belangrijke factor voor wat je kunt bereiken dan passie en de hoeveelheid tijd en energie die je erin wilt steken. Het moeilijkste van het hele proces is eigenlijk nog de lange adem die je (figuurlijk gesproken) moet hebben. Je succes is veel meer afhankelijk van je doorzettingsvermogen en je wil om er hard voor te werken, dan hoeveel talent je hebt. En dat geldt niet alleen voor muziek maken, maar voor alles waar je goed in wilt worden!

 

Wonderkind

Afgelopen week zag ik in het Jeugdjournaal een item dat ging over een 12 jarige jongen uit Korea. Hij exposeerde met zijn eigengemaakte schilderijen in een bekende galerie in New York. Nu heb ik geen verstand van schilderijen, maar ook ik kon wel zien dat de grote werken die hij maakt, heel bijzonder zijn! Evengoed was ik toch wel verbaasd om te horen dat zijn werken toch wel tot zo’n $130.000 (!) per stuk op konden leveren. Wauw, dan zal het inderdaad wel heel goed zijn! “Wat een talent”, zei mijn zoon toen hij dat hoorde. “Dat zou ik nooit kunnen.”

 

Achtergrond

Maar wat is talent nu eigenlijk? Als je het hele nieuwsitem bekeek, dan hoorde je ook het verhaal van zijn moeder. Hoe hij op 4 jarige leeftijd heel boos was dat zijn oudere broers op kunstles zaten en hij daar nog niet naar toe mocht. Hoe hij toen al, dag in dag uit, met tekenen en schilderen bezig was. Kunst beoefenen is in dat gezin iets heel belangrijks. Hij mocht dan ook een schilderij in de galerie van zijn moeder hangen en verkocht zijn eerste schilderij toen hij 6 jaar oud was! Ook al is hij pas 12 jaar, hij heeft al 8 jaar van dagelijks schilderen achter de rug. Dan vind ik dat zijn talent toch voor een heel groot gedeelte bestaat uit een passie voor de schilderkunst en hard werken.

 

Kanjer!

Zijn verdiende geld geeft hij trouwens voor het grootste deel weg aan kinderen in Korea die geen geld hebben om een benodigde medische ingreep te betalen. Wat een kanjer! Het gaat hem er dus duidelijk niet om veel geld voor hemzelf te verdienen, hij kan het schilderen gewoon niet laten!

 

Opvatting

Denk  jij dat bij je geboorte al vast staat hoeveel talent je hebt? Of denk je dat het groeit naarmate je er meer tijd en energie in stopt? Ga jij uit van theorie 1 of 2? Hoe je zelf denkt over jouw talent heeft veel invloed op hoe snel je vooruit gaat en hoever je uiteindelijk komt.

 

Theorie 1

Stel, je denkt dat opvatting 1 voor jou opgaat: De hoeveelheid talent die jij hebt ligt vast. Deze opvatting heeft grote gevolgen voor je gedrag. Je voelt het alsof je continu moet bewijzen dat je veel talent hebt, dus komt je focus vooral te liggen op het vermijden van fouten. Want als je het niet goed doet, dan heb je blijkbaar niet genoeg talent. Nieuwe uitdagingen ga je dan het liefste vermijden, want stel je voor dat je het niet gelijk kan!

 

Theorie 2

Ga je uit van theorie 2, dan denk en reageer je heel anders. Wanneer je ervan overtuigd bent dat je talent kan groeien, en je wilt graag talentvol zijn, dan wil je nieuwe dingen leren. Je zal er niet op gefixeerd zijn om te laten zien hoe goed je bent, maar veel meer op goed je kan worden! Fouten maken is dan niet erg, want daar leer je van. Nieuwe uitdagingen helpen je nieuwe dingen te leren en die ga je dus juist niet uit de weg!

 

Het gevolg

In het kort komt het er op neer dat aanhangers van beide theorieën gelijk reageren zolang er geen moeilijke dingen op hun pad komen. Wanneer het wel moeilijk wordt en je gaat uit van een vaste hoeveelheid talent, dan geef je al snel op. Wanneer je uitgaat van een groeiend talent en het wordt moeilijk, krijg je alleen maar zin om de uitdaging aan te gaan. Je weet immers dat je ervan gaat leren en het je talent laat groeien! Je bent veel meer met het proces bezig, waardoor het resultaat vanzelf volgt.

 

Laat het groeien!

Je leert dus sneller en beter, en komt uiteindelijk ook verder, door uit te gaan van theorie 2.  Iedereen heeft  talent, maar waar het om draait is: laat jij het ook groeien?

Moet je iets nieuws leren en vind je het moeilijk? Mooi, dan ga je er dus veel van leren! Maak je fouten? Heel goed, laat maar groeien dat talent!

Ook wanneer het tegenzit en het moeilijk is, blijven volhouden! Houd je passie levend! Hier een paar tips:

-Oefen op een vast tijdstip.

Als je er een gewoonte van maakt om het steeds op hetzelfde tijdstip of moment van de dag te doen, kost het minder moeite.

 

-Geen discussie met jezelf

Op dat vaste tijdstip ga je ook echt oefenen. Je gaat dus niet nadenken of je wel zin hebt, of dat je misschien wel een dagje over kunt slaan. Denk aan tandenpoetsen, dat doe je ook gewoon! PUNT

 

-Bouw de oefentijd op

Stel geen te hoge verwachtingen aan jezelf. Wanneer je pas begint is 20 minuten al best lang. Merk je dat je daar tegenop ziet, doe het dan 10 minuten. Als dat goed gaat probeer je steeds een paar minuten langer te oefenen.

 

-Vertel het in je omgeving

Wanneer je je huisgenoten van je voornemen om dagelijks te oefenen op de hoogte stelt, heeft dat een positieve invloed. Je wilt immers wel nakomen wat je gezegd hebt. Misschien helpen ze je zelfs wel herinneren dat je nog niet geoefend hebt!

 

-Gebruik een reminder en een timer

Stel je reminder in op het tijdstip dat je wilt gaan oefenen. Geen excuus dat je het vergeten bent! Zet je timer op hoe lang je wilt oefenen en spreek met jezelf af dat je pas mag stoppen wanneer je timer af is gegaan. Langer mag wel, korter mag niet!

 

-Begin met het moeilijkste.

Het moeilijkste hoeft niet het moeilijkste stuk te zijn, het kan ook die oefening zijn die je niet zo leuk vindt om te doen. Als je als eerste doet waar je het meest tegenop ziet, heb je daarna de tijd voor de leukere dingen en achteraf het fijne gevoel dat je goed gestudeerd hebt!

-Maak saaie dingen zelf leuker!

Vind je toonladders of techniek oefeningen saai? Maak er een sport van om ze zo mooi en zorgvuldig mogelijk te spelen. Of zet de metronoom erbij en probeer het steeds een tandje sneller. Geniet van het goede gevoel dat je je vingers steeds beter onder controle krijgt en dat het steeds beter gaat klinken! Vraag aan je docent tips om de oefeningen spannender te maken.

-Spreek af met andere muzikanten.

Samen aan een stuk werken is gezellig en bovendien is het een stok achter de deur om te oefenen: je wilt toch niet als enige zitten stuntelen….? Verder leer je van elkaar en kun je elkaar motiveren.

 

Trots!

En als je dan na hard geoefend te hebben, een stuk kunt spelen, dan mag je trots zijn op jezelf! Jij hebt dan zelf ondervonden dat “talent” geen cadeautje is wat je kant en klaar hebt gekregen bij je geboorte. Maar wat je verdiend hebt door ervoor te werken!

Veel studeerplezier!

 

 

Veel mensen raken onder de indruk van een muzikant die heel snel kan spelen en zouden dat graag zelf ook kunnen. Zo heb ik een leerling van 9 jaar die iedere les roept: “juf hoor eens hoe snel ik dat liedje kan spelen!” Om vervolgens in een razend tempo het liedje erdoorheen te jagen en trots te roepen: “Snel hè!” “Ja, dat was heel snel, knap hoor, maar kan je ook heel mooi spelen?” Nou, dat vindt hij toch niet zo spannend om te doen….

 

Aantal noten per minuut

Je denkt misschien dat dit fenomeen vooral bij kinderen voorkomt, maar ook volwassenen zijn er gevoelig voor. Het is natuurlijk ook indrukwekkend wanneer iemand heel snel kan spelen, knap ook! Toch heb ik veel liever dat de muziek waar ik naar luister mooi is, emoties oproept en me echt raakt. Ik zie zo veel liever een leerling die met hart en ziel een stuk speelt met aandacht voor iedere noot, dan iemand die indruk wil maken door zo veel mogelijk noten per minuut te spelen. Want daar gáát het toch helemaal niet om in muziek!

 

Muziek = Emotie

Muziek is geen snelheidswedstrijd of een wedstrijd wie het moeilijkste stuk kan spelen. Dat zou het tenminste naar mijn mening niet moeten zijn! Natuurlijk wil je graag steeds beter worden en oefen je steeds moeilijkere stukken, maar waak ervoor dat je het belangrijkste niet uit het oog verliest: Maak muziek mooi en geniet ervan! En als je dan toch een wedstrijdje ermee wilt doen, doe dan de wedstrijd met jezelf om het steeds mooier te spelen. Dat is heus niet gemakkelijker dan snel!

Tips

Nog wat tips om je muziek mooi te maken:
-Probeer de kracht van het stuk te vinden. Bedenk waar het stuk de climax bereikt en waar het rustiger is probeer dat door je spel te benadrukken.
-Kies het tempo zo, dat je het mooi kan spelen, ook al is dat langzamer dan wat erbij vermeld staat. Het is jouw uitvoering, dus jij bepaalt het tempo!
-Luister als dat mogelijk is naar verschillende uitvoeringen van het stuk. Probeer eruit te halen wat je mooi vindt van een bepaalde uitvoering en wees je bewust van wat je niet mooi vindt en maak aan de hand daarvan je eigen ideale versie.
-Geniet van wat je doet, daar wordt het altijd mooier van!

Veel studeerplezier!

Het spelen van akkoorden bij een melodie, is meestal goed te doen als je de betreffende akkoorden goed kan spelen. Maar als er een paar nieuwe akkoorden in het stuk voorkomen, is het een stuk lastiger! De manier van studeren die je hierbij het beste kan toepassen, leg ik je uit in deze blog.

 

Melodie en akkoorden

Wanneer je een melodie met de rechterhand en akkoorden met de linkerhand moet gaan spelen, geef ik meestal het advies om eerst de melodie apart en de akkoorden apart te studeren. Zeker wanneer er meerdere nieuwe akkoorden geleerd worden in het stuk, en/of wanneer de melodie best lastig is om te spelen. Dat was ook het geval bij een leerling die ik deze week op les had. Zij had de partijen voor beide handen apart ingestudeerd. De melodie kon ze goed spelen, en de nieuwe akkoorden gingen ook al best goed. Daarom was ze inmiddels begonnen met het spelen van beide handen tegelijk. Maar dat lukte niet zo goed.

 

Haperingen

Steeds wanneer ze van akkoord moest veranderen, stopte ze even, haalde haar linkerhand van de toetsen, om ze vervolgens op de juiste plek terug te zetten voor het nieuwe akkoord. Dat kost natuurlijk te veel tijd, en het gevolg was dat er veel haperingen in zaten.

 

Waar zit het probleem?

Ze vroeg zich dan ook af waarom het niet wilde lukken met 2 handen tegelijk, terwijl ze beide handen los van elkaar wel kon spelen. Nu is het altijd veel moeilijker om met 2 handen te spelen dan met 1, dat is logisch, je moet immers je aandacht gaan verdelen. Maar er speelde nog iets mee.

 

Los van elkaar

Wanneer een melodie gaat instuderen, bekijk je die horizontaal: van links naar rechts, van muzikale zin na muzikale zin. De meeste leerlingen doen dat niet met de akkoorden, die worden vaak juist verticaal bekeken: Dit akkoord speel ik tegelijk met die noot in de melodie.
Hoewel dat zeker ook belangrijk is, helpt het enorm als je de akkoorden ook horizontaal bekijkt.

 

In de context

Wanneer je weet uit welke tonen het nieuwe akkoord is opgebouwd en in welke ligging je het gaat spelen, is het tijd voor de volgende stap: plaats het akkoord in de context.
Kijk welk akkoord je ervoor speelt en wat er precies moet veranderen om naar het volgende akkoord te gaan. Misschien kun je vingers laten staan, of staan er al vingers op de juiste plaats. Wanneer je goed weet wat er verandert, ga je die wisseling net zolang oefenen totdat het niet meer moeilijk voelt. Dan kijk je vervolgens naar het akkoord wat daarna komt. Daarmee volg je weer hetzelfde ritueel van uitzoeken wat er verandert, en vervolgens de wisseling oefenen.

 

Voorbeeld

Op deze manier hoef je minder te onthouden. Een voorbeeld: je moet de volgende akkoorden achter elkaar spelen: C G Em Am Dm
Alleen van G naar C akkoord kan je blindelings goed spelen. De andere 3 akkoorden weet je wel, maar daar moet je wel over nadenken. Het kost dan veel meer tijd en moeite om te bedenken dat het Em gespeeld moet worden als: G (met pink), B (met middelvinger) en E (met duim), dan wanneer je onthoudt dat je vanuit het G akkoord (G-B-D) alleen je duim 1 witte toets naar rechts moet verplaatsen.
Van Em naar Am (A-C-E), kan je je duim laten staan en moet je je ringvinger en wijsvinger gebruiken voor de A en C. Ze staan al op de juiste plek.
Van Am naar Dm (A-D-F): je ringvinger blijft hetzelfde, je wijsvinger en duim schuiven allebei 1 witte toets naar rechts.

 

Nog niet het gewenste resultaat?

Wanneer je bovenstaande manier hebt gebruikt om te studeren, en het lukt nog steeds niet goed met beide handen tegelijk, kan je nog het volgende doen:
Oefen de akkoordwisseling met de noot in de rechterhand die er op die plek bij staat. Dus: eindig je met het G akkoord met in de melodie een G, en is de noot die je tegelijkertijd met het Em moet spelen een B, dan speel je die erbij. Je zoomt dan echt in op het moeilijke stukje, waardoor je het eerder in de vingers krijgt dan wanneer je steeds bijvoorbeeld een hele regel speelt.

 

“Waarom ben ik daar zelf niet opgekomen? Het is zo logisch!”, zei mijn leerling, nadat ze mijn tips uitgeprobeerd had. Tja…, dat is 1 van de redenen waarom je les hebt, toch? 😉

Veel studeerplezier!

Je weet vast al wel dat je het beste bij een nieuw muziekstuk eerst de handen apart kunt oefenen. Zeker als het een stuk is wat moeilijk voor je is. Maar wat moet je doen, als je het goed met beide handen apart kunt spelen, en het toch met 2 handen tegelijk maar niet wil lukken??

 

 

Wil je liever de video kijken dan de blog lezen? Hieronder vind je de link:

De video: Maak kleine stappen

De stap is te groot.

Het is een veel voorkomend probleem bij leerlingen. De stap van handen apart naar 2 handen tegelijk is soms best groot en vele malen moeilijker. Zelfs in een heel langzaam tempo. De stap is dan gewoon nog te groot. Je moet dus op zoek naar een tussenstap in het oefenen. “Maar hoe doe je dat dan?” Vraag je jezelf wellicht af. Dat is afhankelijk van de situatie!

 

Voorbeelden en tips

Afgelopen week ben ik bij 3 verschillende leerlingen hiermee bezig geweest. Alledrie op een ander niveau en met andere stukken. Ik zal je vertellen wat er gebeurde en welke tips ik gegeven heb!

 

Akkoorden met rechterhand en basnoot links

 

Deze leerling speelde met de rechterhand akkoorden in verschillende liggingen. Het ging erom verschillende liggingen van de akkoorden te spelen met een vingerzetting die erbij genoteerd stond. Op zich gingen de akkoorden in de rechterhand best goed. En de linkerhand was helemaal niet moeilijk: alleen de grondtoon van het akkoord. Dus als de rechterhand 4 tellen C akkoord had, moest de linkerhand tegelijkertijd de C spelen. Dat lijkt niet zo moeilijk! Maar wanneer je al je aandacht nodig hebt voor de rechterhand, is dat het toch wel!

 

De tip die ik hem gegeven heb is:

Zeg hardop wat je moet doen met links, terwijl je rechts speelt. Dus speel je rechts een C akkoord, dan zeg je tegelijk: “C” Dat moet je echt hardop doen, dat werkt het beste!
Na dit een paar keer gedaan te hebben, ging het ook met 2 handen tegelijk al beter. Mijn leerling vond het een goede tip!

 

Kleine stapjes

De gedachte die erachter zit is dat je het in heel kleine stapjes moeilijker maakt. Is de stap te groot, dan lukt het niet. Door hardop te zeggen wat je moet doen, haal je iets van de aandacht voor je rechterhand weg. En tegelijkertijd besef je beter wat je precies moet doen en wat je gaat doen. Dat helpt om het sneller onder de knie te krijgen.

 

Blues riff met walking bass

De 2e leerling die afgelopen week met zo’n zelfde probleem zat, was iemand die een Blues riff aan het instuderen was. Na hard studeren zat de rechterhand er best goed in. De rechterhand partij van die riff (een kort muziekstukje wat vaak herhaald wordt en je op vele stukken kunt toepassen) is ritmisch lastig. Met syncopen , triolen en achtste noten die in jazz style gespeeld moeten worden. De linkerhand partij is eigenlijk niet moeilijk. Daar heb je iedere tel maar één noot. Het is een simpele lopende bas partij. Je zou dan kunnen denken dat het niet moeilijk is om de linkerhand erbij te spelen. Nou, dat denk je dan verkeerd!

 

Het probleem

Het probleem zit het hier in het vasthouden van de beat en die met je linkerhand laten horen. Die linkerhand wil veel liever de rechterhand in het ritme volgen! Dus moet je die linkerhand op een meer eenvoudige manier trainen, om in plaats van het ritme van de rechterhand, de beat te blijven volgen!

 

Tip 2

De tip die ik gegeven heb aan deze leerling is om met de linkerhand de beat op zijn been te slaan terwijl hij rechts de riff speelt. Op die manier hoef je niet aan de noten van de linkerhand te denken, maar oefen je wel de onafhankelijkheid tussen linker en rechterhand. Wanneer deze oefening lukt, kun je het met de noten in de linkerhand gaan proberen.

 

Menuet van Bach

De 3e leerling waar ik over wil vertellen, was begonnen met een menuet van Bach. Het menuet dat je wel kent van de Efteling. Het klinkt vanuit de paddestoelen in het sprookjesbos! De melodie is dus heel bekend en kon deze leerling naar een week ook prima spelen. De linkerhand ging ook wel. De noten zijn daarvan niet moeilijk, maar je hoort er geen melodie in, waardoor het lastig oefenen is. Je kunt je er dan geen voorstelling van maken hoe het moet gaan klinken.

 

Tip 3

Deze leerling speelt thuis op een digitale piano met een opname mogelijkheid. Ik heb haar het advies gegeven om de melodie van de rechterhand op te nemen. Ze kan dan steeds de linkerhand “live” erbij spelen. Wanneer je het op die manier oefent, ga je veel beter horen hoe de partijen van die 2 handen een geheel moeten vormen. Je oefent maar 1 hand, maar je leert tegelijk hoe het resultaat met 2 handen moet klinken.

Ik ben benieuwd hoe het deze week met de leerlingen gaat; of deze tips ze goed geholpen hebben.

Ik hoop ook dat jij er je voordeel mee kunt doen. Ik wens je veel studeerplezier!

Lastige loopjes!

Je herkent het vast wel: je kunt een stuk best goed spelen, op dat ene plekje na! Daar moet je veel snelle noten achter elkaar spelen en gaat het steeds mis. Dat is balen! Wil je er verandering in brengen en ervoor zorgen dat het wel goed gaat? Hieronder geef ik je tips hoe je het het beste aan kunt pakken!

 

 

Vooral niet doen:

1. Denken dat je het toch nooit leert en de moed opgeven
2. Boek in een hoek smijten
3. Jezelf een sukkel vinden
4. Besluiten dat het te moeilijk is en dat je beter iets makkelijks kan gaan doen, want:
Op die manier leer je het inderdaad niet!

 

 

Wat je wel moet doen, 6 tips:

1. Blijf rustig, haal een paar keer diep adem en ontspan
2. Je gaat dit zeker leren, het kost alleen tijd en geduld en doorzettingsvermogen. Maar als het je straks lukt: voelt het GEWELDIG!
3. Kijk nog eens goed naar die noten en zie de logica: is het een toonladder figuur (trappetje omhoog of omlaag)?
4. Hoe speel je dit het beste op je instrument? Probeer langzaam uit welke vingerzetting het beste werkt of welke grepen het zijn.
5. Wat zijn de belangrijke noten? Vaak zitten die op de hele tel. Speel deze eens apart en luister goed hoe het dan klinkt. Speel het dan nog eens met de noten die ertussen liggen. (wordt het al overzichtelijker?)

Nu begrijp je al veel beter wat je moet gaan spelen. Lees nu nog eens tip 2 hardop aan jezelf voor!

6. Nu langzaam het loopje studeren, 10x.  Dan met de maat ervoor erbij.
Ben je al moe? Ja? Oké, morgen weer verder, je hebt goed gewerkt!
Ben je nog niet moe? Goed zo! Speel het hele stuk nog een keer en ga dan iets anders doen!

 

De volgende dag: herhaal tip 1 t/m 6

7. Studeer het loopje in een ander ritme, b.v. maak iedere eerste noot de helft langer en iedere tweede de helft korter en andersom
8. Studeer het loopje (nog steeds langzaam!) van achter naar voren
Gedaan? Speel het hele stuk nog een keer. Denk erom: niet boos worden als het loopje nog niet goed gaat! Trakteer jezelf op een kop koffie/glas limonade, dat heb je wel verdiend! Ga iets leuks doen, morgen weer verder.

 

Dag 3 en verder: herhaal tip 6 t/m 8

9. Probeer heel langzaam het tempo van het loopje te verhogen en als je het hele stuk speelt, doe dat dan niet te snel.
10. Denk : “Makkelijk!” wanneer je het gaat spelen. Zodra je gaat denken: “O jee, daar komt het weer! “, blokkeer je jezelf en gaat het inderdaad mis. Dus: Makkelijk! Schrijf het er bij, echt waar het werkt! (Ik heb het ook in mijn muziek staan, dat heb ik ooit geleerd van mijn dwarsfluit juf!)

 

Hoe lang het nog duurt voordat het echt goed gaat, hangt natuurlijk ook af van de moeilijkheid van het loopje. Maar als je hier een week mee bezig bent geweest, moet je toch duidelijk merken dat het al beter gaat! Soms blijkt het toch iets te hoog gegrepen. Laat het dan een maand of 2 in kast liggen en probeer het daarna nog eens, vaak lukt het dan wel!

Tot slot een wijze spreuk oude moed erin te houden 😉

 

 

Veel studeerplezier!

Anita Delfos

“Dit stuk heb ik goed gestudeerd; dat ging wel lekker! Maar dat andere stuk is zo moeilijk! Ik kom er niet toe om daar aan te beginnen!”, vertelde een leerling aan mij aan het begin van de les. Heb jij daar ook wel eens last van? Uitstelgedrag: dit kun je er aan doen!


In veruit de meeste gevallen, blijkt achteraf dat het stuk helemaal niet te moeilijk was. Maar als je iets er moeilijk uit vindt zien, en het niet gelijk lukt, is de verleiding groot om dan maar wat anders te gaan doen. Uitstelgedrag, noemen we dat. Heel lastig en je voelt je er ook nog eens vervelend over omdat het niet lukte en omdat je niet hebt doorgezet. Toch kan ook jij dit gedrag doorbreken met behulp van een paar simpele tips.
 
1. Besef dat dit stuk, naar alle waarschijnlijkheid weliswaar niet gemakkelijk is, maar ook niet zo moeilijk dat je het niet kan leren. Je mag ervan uitgaan dat je docent goed weet wat je aankunt.
 
2. Realiseer je ook dat je alleen maar leert en vooruit gaat wanneer je dingen doet die net even buiten je comfortzone liggen. Makkelijke stukken zijn dus eigenlijk niet zo zinvol wanneer je beter wilt worden.
 
Dat is allemaal prima, hoor ik je denken, maar wat helpt me nu om daadwerkelijk aan de slag te gaan?
 
3. Babystapjes!

Vaak zul je ervaren, dat wanneer je eenmaal begonnen bent, je het steeds beter gaat begrijpen en onder de knie krijgen. Je moet alleen klein beginnen! Ga vooral niet proberen het hele stuk te spelen, maar geef jezelf een hele kleine, echt belachelijk kleine, opdracht om mee te beginnen. Maak het zo klein dat je echt geen enkel excuus kunt bedenken om dit niet te doen. Bv.: ik speel de eerste maat 3 keer in een langzaam tempo. Dat duurt misschien maar een minuut of 2. Goed te doen, toch? Is dat zelfs nog te moeilijk? Zoek dan bv. alleen uit welke noten je moet spelen en schrijf dat op. Of zoek het ritme uit en schrijf het erbij hoe je het moet tellen. Gewoon alleen maar 1 maat. De volgende dag doe je weer iets eraan, maar weer zo weinig dat het geen opstakel is om aan te beginnen.

 

Het gaat sneller dan je denkt!

Je denkt misschien: “dan duurt het eeuwen voordat ik het kan spelen” Het lijkt niet op te schieten, zeker in het begin, dat is waar. Maar stel dat je iedere dag 1 maat doet, dan heb je in 2 weken tijd misschien wel een hele bladzijde gedaan. Dat is toch een stuk meer dan wanneer je het maar uitstelt en er niets aan doet, toch?!? Daarbij komt dat je vaak stukjes hebt die herhaald worden, of die er zo op lijken dat je het sneller onder de knie hebt dan je zou denken. En wanneer je eenmaal lekker bezig bent, heb je misschien wel zin om nog even wat meer te oefenen!

Ga gewoon beginnen: Je zal merken dat het je lukt en dan kan je trots zijn op jezelf dat je toch door hebt gezet!

Wil je nog meer tips om mee aan de slag te gaan? Lees dan hier verder: https://www.muziekstudio-legato.nl/een-slimme-start/

 

 
Veel studeerplezier!

 

Vakantie!! Vandaag verwachten ze veel files, want de zomervakantie is begonnen. Geen werk, school en muzieklessen voor de komende weken. Heerlijk uitrusten en genieten van het mooie weer! Maar 6 weken zonder muziek maken is best lang. Ben je bang dat je daarna weer veel bent vergeten? Ik geef je 6 tips om slim te studeren in de vakantie. Zo kun je volop genieten van je vakantie en ben je daarna weer snel op je oude niveau!

 

 

 

Mijn zomervakantie

Toen ik studeerde aan het toenmalige Rotterdams Conservatorium, ging ik altijd pas weer de laatste 2 weken van de vakantie studeren. Zolang ik me kan herinneren heb ik altijd in de zomervakantie een paar weken helemaal of bijna niets aan muziek studeren gedaan. Wanneer de zomervakantie aanbreekt, heb ik altijd een drukke periode achter de rug. Tegenwoordig is dat met allerlei optredens, open dagen, rapportjes maken. Toen ik nog op school zat en later studeerde, was dat met toetsen, tentamens en (overgangs)examens. Ik was altijd wel aan vakantie toe en wilde dan een paar weken vooral rust. Sommige studiegenoten van mij hadden vaak de zomervakantie ook nog vol gepland met muziekkampen en extra cursussen. Daar had ik nooit de energie meer voor en ook helemaal geen zin in! Ik was dan al het hele schooljaar heel intensief met muziek studeren bezig geweest. De zomervakantie wilde ik andere leuke dingen doen die even niets met muziek studeren te maken hadden.

 

Weer studeren

Uiterlijk 2 weken voordat de lessen begonnen, ging ik altijd weer volop studeren. Dat was de tijd die ik nodig had om er weer helemaal in te komen en terug op mijn oude niveau te komen. De rust die ik had genomen zorgde ervoor dat ik daarna weer helemaal zin in had om te beginnen.  En dat is eigenlijk altijd zo gebleven.

 

Toe aan vakantie

Jouw zomervakantie is misschien wel heel anders dan die van mij. Maar in mijn omgeving zie ik wel dat eigenlijk iedereen toe is aan vakantie! Voel je dan ook vooral niet schuldig als je het muziek studeren even een paar weken laat liggen. Waarschijnlijk zal je in deze periode niet 6 weken op vakantie zijn. Wanneer je in de overige weken er toch voor wilt zorgen dat je een beetje in vorm blijft, heb je misschien de vraag: hoe doe je dat dan? Om je op weg te helpen heb ik hier 6 tips voor je.

 

Tips

1. Wanneer je een tijdje niet gestudeerd hebt, moet je weer even een paar dagen de tijd nemen om de “conditie” van je concentratie op te bouwen. Was je daarvoor gewend om een half uur achter elkaar te studeren, verdeel dat dan nu even in 2x een kwartier. Bijvoorbeeld door een pauze in te lassen of door er ‘s morgens en ’s avonds een kwartier voor uit te trekken.

2.Begin met een muziekstukje wat je leuk vindt en wat je voor de vakantie al goed kon spelen. Misschien lukt het nog niet de eerste keer om het goed te spelen en lijkt het weg te zijn uit je geheugen, maar na een paar keer oefenen zal je merken dat het weer bovenkomt.

3. Oefeningen zoals toonladders zijn altijd goed om je enigszins vastgeroeste vingers weer een beetje los te krijgen. Maar ook stukjes die wat meer van je vingervlugheid eisen, zijn prima om weer terug in vorm te komen.

4. Pak de muziek erbij waar je al eens aan begonnen was, maar wat toen net te moeilijk bleek. Nu je weer met frisse moed gestart bent, lukt het je vast veel beter om het in te studeren.

5. Maak een repertoirelijst. Duik in je stapel bladmuziek en ga 10 stukken uitzoeken die je leuk vindt om te spelen. Schrijf ze op en ga ervoor zorgen dat je ze allemaal goed kunt spelen.

6. Kies  minimaal 1stuk uit je repertoirelijst die je echt helemaal uit je hoofd gaat leren. Nu je niet veel aan je hoofd hebt, is dit een prima oefening waar je ook nog eens veel plezier van hebt! Wil je nog tips hoe je een stuk het beste uit je hoofd kunt leren spelen?

Lees dan : https://muziekstudio-legato.nl/uit-je-hoofd-spelen-kan-je-dat/

Veel studeerplezier en geniet van je vakantie!